Vragen over Effect van hengelen op vissen en ecologie


Indiendatum: 9 mei 2021

Vissen vervullen een essentiële ecologische rol binnen het watersysteem. Maar nog belangrijker, deze dieren hebben hun eigen, intrinsieke waarde. Deze dieren hebben immers gevoel en bewustzijn, waarbij ze stress en pijn kunnen ervaren. Hengelen is daarom een vorm van dierenmishandeling. HDSR is verantwoordelijk voor het welzijn voor de vissen die binnen haar grenzen leven en heeft de keuze deze vorm van dierenmishandeling tegen te gaan.

Via de NOS zien we echter dat hengelen in de afgelopen tijd, waarschijnlijk mede door corona, toegenomen is (https://nos.nl/artikel/2369950-sportvisserij-populair-onder-jongeren-vorig-jaar-100-000-nieuwe-leden). Tegelijkertijd zien we ook andere ontwikkelingen, zo wordt op veel plekken buiten de officiële zwemlocaties gezwommen in warme periodes, is HDSR bezig met de waterkwaliteit en visstanden binnen de KRW en Gezond Water voor de komende jaren en hebben we kennis mogen nemen van de ‘visdeurbel’ in de Weerdsluis.

Daarom heeft de fractie van de Partij voor de Dieren de volgende vragen:

1. Is het college het met de fractie van de Partij voor de Dieren eens dat hengelen een vorm van dierenmishandeling is? Zo nee, waarom niet?

2. Is het college met ons van mening dat dit dierenleed zwaarder weegt dan de recreatieve behoefte die er is en dat hengelen daarom zoveel mogelijk beperkt dient te worden? Zo nee, waarom niet?

3. Heeft HDSR inzichtelijk hoeveel meer er gehengeld wordt in 2020 ten opzichte van voorgaande jaren? Zo ja, dan graag de cijfers. Zo nee, waarom niet en is HDSR bereid dit alsnog te verkrijgen?

4. In de nota Ambitie Gezond Water lezen we op pagina 26 dat de visstand over het algemeen op orde is, maar dat trekvissen beperkt worden mee genomen in de KRW-scores en dat daarvoor maatregelen voor vismigratie nodig zijn. Wat is op dit moment de visstand qua trekvissen en hoe beoordeelt het college deze?

5. Welk effect heeft hengelen in de ‘natte ecologische verbindingszones’ op het functioneren van deze verbindingszones en is de groei van het aantal hengelaars hiervoor een gevaar? Wat gaat HDSR doen om deze verbindingszones beter te beschermen?

6. Welk effect heeft zwemmen in de ‘natte ecologische verbindingszones’ op het functioneren van deze verbindingszones?

De Kromme Rijn nabij Amelisweerd is zo’n natte ecologische verbindingszone en vormt een belangrijke ecologische verbinding tussen stad en buitengebied. Het vormt samen met het naastliggende Amelisweerd een ecologisch zeer waardevol gebied. De gemeente Utrecht heeft ervoor gekozen om in haar ecologisch waardevolle wateren een hengelverbod in te stellen. Maar omdat de Kromme Rijn onder HDSR valt, kan de gemeente dit water niet meenemen in dat verbod.

7. Is de toenemende druk door hengelaars, zwemmers en andere recreatie een gevaar voor het functioneren van deze natte ecologische verbindingszone? Zo ja, dan graag een toelichting.

8. Zijn er (andere) concrete locaties te noemen waar door de toenemende druk van hengelaars, zwemmers en/of andere recreanten het functioneren van de natte ecologische verbindingszones beperkt wordt? Zo ja, waar? Wat zou HDSR hieraan kunnen doen?

9. Is HDSR bereid om, in navolging van de gemeente Utrecht, ook een hengelverbod in te stellen bij ecologisch waardevolle wateren, zoals de Kromme Rijn? Zo ja, op welke locaties? Zo nee, waarom niet?

Namens de fractie van de Partij voor de Dieren,

Frank-Juriën Dam

Indiendatum: 9 mei 2021
Antwoorddatum: 7 jun. 2021

Vraag 1: Is het college het met de fractie van de Partij voor de Dieren eens dat hengelen een vorm van dierenmishandeling is? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Nee, het college wil deze wettelijk toegestane recreatieve buitenactiviteit, die in wisselende frequentie door ruim 1,7 miljoen inwoners van Nederland (bron: Sportvisserij Nederland) wordt bedreven, niet als een vorm van dierenmishandeling bestempelen wanneer daarbij de juiste, toegestane materialen worden gebruikt en met respect met het dier wordt omgegaan.


Vraag 2: Is het college met ons van mening dat dit dierenleed zwaarder weegt dan de recreatieve behoefte die er is en dat hengelen daarom zoveel mogelijk beperkt dient te worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Nee, zie ons antwoord bij vraag 1.


Vraag 3: Heeft HDSR inzichtelijk hoeveel meer er gehengeld wordt in 2020 ten opzichte van voorgaande jaren? Zo ja, dan graag de cijfers. Zo nee, waarom niet en is HDSR bereid dit alsnog te verkrijgen?

Antwoord:

Wij verwijzen u hiervoor naar de informatie van Sportvisserij Nederland en van Sportvisserij MidWest Nederland, de regio waar onder meer het werkgebied van HDSR deel van uitmaakt. Er wordt niet geregistreerd hoeveel hengelaars in welk waterschap wonen en hoeveel hengelaars hoe vaak in welk waterschap vissen.


Vraag 4: In de nota Ambitie Gezond Water lezen we op pagina 26 dat de visstand over het algemeen op orde is, maar dat trekvissen beperkt worden mee genomen in de KRW-scores en dat daarvoor maatregelen voor vismigratie nodig zijn. Wat is op dit moment de visstand qua trekvissen en hoe beoordeelt het college deze?

Antwoord:

De Europese aal (paling) is de meest bekende trekvis. Deze soort is op veel locaties in ons gebied aanwezig. Een andere trekvis is de Winde. Afgelopen najaar is deze soort in acht van de tien toen onderzochte KRW waterlichamen gevangen. We beoordelen de visstand als redelijk. Wel gaat het vaak wel om kleine aantallen. Daarom zetten we in op het verbeteren van de vismigratiemogelijkheden in en naar ons gebied, bijvoorbeeld door het realiseren van vispassages bij sluizen, stuwen en gemalen. Een ander actueel project is de visdeurbel in Utrecht.


Vraag 5. Welk effect heeft hengelen in de ‘natte ecologische verbindingszones’ op het functioneren van deze verbindingszones en is de groei van het aantal hengelaars hiervoor een gevaar? Wat gaat HDSR doen om deze verbindingszones beter te beschermen?

Antwoord:

Recreanten, zoals bijvoorbeeld wandelaars en hengelaars, kunnen soms zorgen voor verstoring binnen een natte ecologische verbindingszone, bijvoorbeeld door vertrapping van vegetatie. We gaan er echter van uit dat het effect, indien aanwezig, vaak lokaal is en weinig effect heeft op het gehele ecologisch functioneren van het systeem. We passen hier dan ook geen specifieke maatregelen voor toe.


Vraag 6. Welk effect heeft zwemmen in de ‘natte ecologische verbindingszones’ op het functioneren van deze verbindingszones?

De Kromme Rijn nabij Amelisweerd is zo’n natte ecologische verbindingszone en vormt een belangrijke ecologische verbinding tussen stad en buitengebied. Het vormt samen met het naastliggende Amelisweerd een ecologisch zeer waardevol gebied. De gemeente Utrecht heeft ervoor gekozen om in haar ecologisch waardevolle wateren een hengelverbod in te stellen. Maar omdat de Kromme Rijn onder HDSR valt, kan de gemeente dit water niet meenemen in dat verbod.

Antwoord:

We verwachten dat het effect op het gehele ecologisch functioneren zeer gering is. Zwemmen vindt namelijk vaak lokaal plaats en maar een beperkt deel van het jaar (uitgezonderd enkele recreanten). Zwemmen is bovendien formeel alleen toegestaan op de door de provincie Utrecht aangewezen zwemwaterlocaties. Het is ons niet bekend of ook andere redenen dan alleen ecologische aanleiding zijn geweest voor de gemeente voor het instellen van een hengelverbod op het landgoed Amelisweerd. Los daarvan, zoals wij op 19 maart 2020 in antwoord op eerdere vragen van uw fractie in dit verband al hebben aangegeven, heeft het college vanuit het oogpunt van recreatief medegebruik geen bezwaren tegen hengelen op de Kromme Rijn, mits dit gebruik past binnen de huidige wet- en regelgeving en het waterschap zijn beheertaak adequaat kan blijven uitvoeren.


Vraag 7: Is de toenemende druk door hengelaars, zwemmers en andere recreatie een gevaar voor het functioneren van deze natte ecologische verbindingszone? Zo ja, dan graag een toelichting.

Antwoord:

Nee, zie beantwoording vragen 5 en 6.


Vraag 8. Zijn er (andere) concrete locaties te noemen waar door de toenemende druk van hengelaars, zwemmers en/of andere recreanten het functioneren van de natte ecologische verbindingszones beperkt wordt? Zo ja, waar? Wat zou HDSR hieraan kunnen doen?

Antwoord:

Nee, die zijn ons niet bekend.


Vraag 9. Is HDSR bereid om, in navolging van de gemeente Utrecht, ook een hengelverbod in te stellen bij ecologisch waardevolle wateren, zoals de Kromme Rijn? Zo ja, op welke locaties? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Nee, zie ons antwoord bij vraag 6.